My haaaaaairrr
Hoe kan dat nou dat Google mij gelijk geeft ? Dat het laat zien dat ik in grote lijnen de waarheid schrijf (voor jan was er nog eventjes een andere man), een algoritme dat alles analyseert en overziet en zo diep in de menselijke geest doordringt. Google als een oordelende alles beheersende god met een algoritme dat zelfs de diepste meest pijnlijke gevoelens bloot legt. Wat is dit griezelig, dit inzicht, een algoritme dat de gevoelens van mensen ziet en er een oordeel over uitspreekt, zo ver gevorderd al ! huivert, huivert. En zelfs over humor beschikt ! Als je "verschrijver" zoekt via google, dan verschijnt dat mandarijn mannetje met een erectie naast die blinde vrouwe justitia. Ik hou van het algoritme van google.
Haar lachje na 5 seconden toen ik het grapje van Ronald Goedemond verteld had...."bij mij altijd sociale frictie, een vriend vertelde: bij ons op de voetbalclub, zo leuk, voetballen, keten, douchen, beetje over elkaars benen plassen onder de douche. Nou, daar denken ze bij mij op de sportschool heel anders over ! die sociale frictie"...., haar sereniteit (uiteindelijk werkte dat negatief, ze zei niets), haar handen, haar uiterlijk, daarom hield ik van haar en wilde ik oud met haar worden. Dat lachje wilde ik nog 20 jaar horen, het zong zich opeens los van haar.
Haar gulle lach toen ik haar een zwarte latex jurk gaf, sexy, lief en vrolijk. Hmmmm lekkere sex, wederzijds 10 orgasmes in drie dagen. Ze neemt ze nog meer het initiatief om te vrijen dan ik en ook verder is het een relatie, wat een geluk. En dat ze vaak zo angstig is, ze is levensbang. Angst om te leven, daar hebben veel mensen last van. Naast een veilige vaderrelatie wens heeft ze waarschijnlijk een doodswens. Wie danst houdt de dood op een afstand; ze was de eerste die niet wilde dansen.
Ook overweegt ze dat ze vernederd is en dat ze nu een reden heeft om gekwetst te zijn, maar daarvoor is het te erg. Ze wordt beschreven hoe ze ook is, continu tegenstrijdig en gekwetst. Zoals ze met haar minderwaardigheidscomplex te berde bracht: laat tim een relatie krijgen met een ruim tien jaar jongere, dan ben ik van hem af, daarbij zichzelf beschrijvend, een onderdanige die met een ruim tien jaar oudere bottom manager haar misère bespreekt. Stomme ik zag ten dele terecht geen liefde, geen intimiteit. Te vaak gekwetst slachtoffer. Toen heb ik parmantig besloten om nooit meer een relatie aan te gaan met iemand die vogeltjes met rode wangetjes in een klein kooitje gevangen houdt. Zij is die vogeltjes, dieren in kooien is vreselijk, vogeltjes in een kooitje is afschuwelijk, dubbele verminking. Ze schijnt vaak liefdeloos, maar ze is een spiegel. Zeg, begin je nou weer, schuine, denk je soms dat dat interessant staat ofso. Ja, daar heb je mooi jezelf mee. Misschien helpt het als ik zeg dat ik de ander als tragedie beschouw en mezelf als klucht. De klucht van verwording tot een vegeterende, laffe en achterbakse figuur. Ik ben gewoon gefrustreerd, stating the obvious, wat hield ik veel van haar. Un homme qui rit ne sera jamais dangereux. Misschien is dat de beste tip voor een meisje van 15 tm 65 jaar: als een man om zichzelf kan lachen en jou aan het lachen kan maken, dan heb je (een relatie met) de juiste. Als dat in een relatie niet meer zo is, dan is de relatie meestal over. Misschien geldt hetzelfde voor jongens van 15 tm 65 jaar; geen relatie beginnen met een vrouw die niet om zichzelf kan lachen. Een gefrustreerde man die niet (meer om zichzelf) kan lachen is levensgevaarlijk. Maar nog even betreffende elke avond voor de spiegel lelijker en ouder, "op den duur wordt alles erger". Een alles overheersend schuldgevoel om tekort te schieten en daardoor je hele leven tekort schieten. Een publieke terechtstelling, ik doe het niet echt, ik vergeef je/mezelf. Ik feliciteer mezelf niet, het is het meest confronterende in mijn leven waarbij ook vorige verkeerd gelopen relaties weer even opspeelden en wat een enorme miezerige kloortzak ik kan zijn. En een mooie stoere, menselijk, al te menselijk, terwijl ik zo graag meer had willen zijn.
"Kom je een kopje thee drinken, lieverd ?"
De geschiedenis herhaalt zich eerst als tragedie en daarna als klucht
Inside every old person is a young person wondering what happened.
blame zeds dead met lyrics: https://m.youtube.com/watch?v=LkRjxwJZdIk
The persuaders https://m.youtube.com/watch?v=fvuuAUJ2x6I
Youp
Op aanraden van een vriend heb ik gisteren de uitzending van Linda’s Zomerweek teruggekeken. Dat is zo’n incestueus RTL4-juweeltje. Als gasten had zij een doorlopend snotterende Beau en een diepverdrietige Astrid Joosten. Beiden vertelden larmoyante privéverhalen die bij ons aan het kerstdiner bruut zouden worden afgebroken door de verteller gewoon niet meer te schenken. Maar Linda wakkerde haar gasten alleen maar aan en trok de tranen met liters uit die twee huilebalken. Het was in de televisiestudio op een gegeven moment natter dan in Texas en Mumbai samen. Het enige wat ontbrak in het decor was die Deense onderzeeër met die amateurslager als hobbykapitein. Op een gegeven moment verlangde ik zelfs naar hem.
Ik had op de lagere school een
(tiranniek) schoolhoofd dat als slogan had : "hoe rot ook de dag, er komt
altijd een eind aan" (dit stond zelfs in haar rouwadvertentie!).
Mis Melissa https://speld.nl/2017/10/02/mensen-met-een-accent-aigu-worden-nog-steeds-niet-serieus-genomen/
Mis Melissa https://speld.nl/2017/10/02/mensen-met-een-accent-aigu-worden-nog-steeds-niet-serieus-genomen/
All adverse and depressing influences can be overcome,
not by fighting, but by rising above them.
Had in 2014 lachgas nodig daarvoor (rise above) en in 2017 gebruik ik eens in de twee weken 2,5 mg dexamfetamine (geen lachgas meer). Ik voel me nu al 3 en een half jaar goed !! Joepie ! Met heel korte kleine dips, maar dat geeft niet, dat versterkt de goede periodes ! En soms voel ik de ouderdom, ook dat geeft niet ! En gelukkig nauwelijks haat buien meer !
De Volkskrant
De
gedachtekronkel van een arbodienst: je hebt kanker ? Wat erg ! Voor je werkgeverDe Volkskrant
Ken je arbodienst Goed nog ? Twee maanden geleden zette een ex-kankerpartiënt een brief van de dienst op LinkedIn waarin fijntjes werd uitgelegd wat ziek zijn wel niet kost. Dat bleek slechts het topje van de ijsberg.
Cold song, sting: https://www.youtube.com/watch?v=TNbKx2x3a9U
"People
want to keep you in the box they've given you. It's a tribal consciousness.
Stay in your class. Stay in your country. Because if you move you're trouble.
But the fact is, that volatile molecule is the one that transforms everything
for the better. So I think it's always
worth doing." Sting
Als je van jezelf houdt is dat een levenslange romance. Ja, dat doe ik. Liever niet meer een relatie met iemand die niet van zichzelf houdt of een minderwaardigheidscomplex heeft en erger. En beter naar mezelf kijken, wat zit mijn kleine narcistische ego me in de weg.
Als je van jezelf houdt is dat een levenslange romance. Ja, dat doe ik. Liever niet meer een relatie met iemand die niet van zichzelf houdt of een minderwaardigheidscomplex heeft en erger. En beter naar mezelf kijken, wat zit mijn kleine narcistische ego me in de weg.
“Ze kunnen ons zo romantiseren, die spiegels, en dat is
hun geheim: wat een subtiele foltering zou het zijn alle spiegels in de hele
wereld te vernietigen: waartoe zouden wij ons dan wenden voor een
geruststellend beeld van onze identiteit ? Die Narcissus was geen egotist, mijn
beste jongen… hij was louter een der onzen die, in ons niet te doorbreken
isolement, en bij het zien van zijn evenbeeld, die prachtige kameraad, die
enige onafscheidelijke geliefde herkende… arme Narcissus, mogelijk de enige
mens die ooit eerlijk is geweest op dat punt.”
lonely bellboy
Vooroordelen
„Het is bijvoorbeeld een hard gegeven dat we vol zitten met vooroordelen. Die kennis kun je op allerlei manieren gebruiken om je boodschap te versterken. In de politiek zie je dat veel gebeuren: klimaatactivisten zijn boomknuffelaars en maatschappelijke organisaties typeer je als subsidieslurpers.”
Die vooroordelen refereren aan een
onderbuikgevoel dat iedereen heeft. Pot: „Wat we ons vaak niet realiseren, is
dat ons brein ons continu voor de gek houdt. Met ons reptielenbrein, het
evolutionair oudste deel van ons brein, reageren we zonder verder na te denken.
Het laat ons instinctieve keuzes maken. Dat moest in de oertijd ook, want er
was geen tijd om na te denken als er gevaar op de loer lag. Directe actie was
vereist. Pas toen in de evolutie de neocortex – het jongere deel van onze brein
– ontstond, waren we in staat afwegingen te maken en taal te gebruiken,
waardoor we ons van andere dieren gingen onderscheiden.”
Maar wie denkt dat we daardoor
objectief zijn en voor ieders argumenten openstaan, komt bedrogen uit, aldus de
auteur. „Dat oude deel van ons brein is vaak dominant en neemt beslissingen
voor ons zonder dat we ons daarvan bewust zijn.”
Zo kan een politiek leider bij zijn
aanhangers niet van zijn voetstuk vallen, ondanks dat hij aantoonbaar vele
onwaarheden vertelt. Hersenen laten alleen die informatie door, die het beeld
bevestigen dat we al hebben.
Onze hersenen geven, ook al vanuit de
oertijd, prioriteit aan slecht nieuws. In het verlengde daarvan telt verlies
voor ons zwaarder dan winst, weet Pot. „Je kunt dit handig gebruiken door
vooral te benadrukken wat iemand heeft te verliezen als hij niet met jouw
standpunt of ideeën meegaat.”
Een mooi voorbeeld van hoe je daar je
voordeel mee kunt doen, is luidsprekerfabrikant Bose. „De verkoop van een
bepaald type box liep niet al te best totdat de luidsprekerfabrikant zijn
reclameslogan veranderde in ’Hoor wat je tot nu toe hebt gemist’. De verkoop
schoot met maar liefst 45 procent omhoog. Een Postcodeloterij maakt gebruik van
hetzelfde angstprincipe: stel je voor dat er in jouw postcodegebied een prijs
valt en je buren winnen, maar jij niet...?”
De manier waarop we met cijfers
omgaan, vindt Pot een van de meest frappante vindingen uit alle
onderzoeksgegevens die hij verzamelde. „We kunnen niet autonoom over getallen
en cijfers nadenken. We relateren ze altijd aan andere cijfers, zelfs als die
niets met elkaar te maken hebben. We kochten het huis voor 30.000 euro onder de
vraagprijs, wordt er gezegd. Niemand die zich afvraagt of die vraagprijs
eigenlijk reëel was.”
Uitverkoop
„Het verklaart ook waarom we zo dol zijn op de uitverkoop. Het geeft ons het gevoel dat we geld hebben bespaard, terwijl dat helemaal niet zo zeker is als het lijkt. Je kunt dat psychologische gegeven ook tijdens een onderhandeling goed gebruiken. Noem heel hoge bedragen van alternatieven en jouw vraagprijs is ineens een stuk aantrekkelijker.”
Ook als je niets hebt te verkopen, is
het goed om je te realiseren dat het brein zo werkt. Pot: „Je zult kritischer
kijken naar de manier waarop feiten als werkelijkheid worden gepresenteerd. Dat
geldt overigens voor alle psychologische inzichten in het boek. Ook als je ze
zelf niet toepast, is het goed om je te realiseren op welke manier anderen
proberen bij jou hun zin door te drukken.”
Maarten ’t Hart (72) was al nooit een lachebekje. Als schrijver is hij nog altijd succesvol, maar verder is er weinig reden tot vreugde. ‘Het is een beetje saai, elke dag is hetzelfde.’
Koffie heeft hij niet op voorraad. Thee evenmin. Een glaasje water dan maar. Schrijver Maarten ’t Hart geeft grif toe dat hij niet de meest ideale gastheer van Nederland is. ,,Ik zal niet snel zeggen: kom even langs en eet gezellig mee. Dan moet ik ineens een maaltijd voor drie of vier mensen maken in plaats van voor twee. Dat geeft een hoop extra werk.’’
Een zelfanalyse waarvoor bijna iedereen zou terugschrikken. ’t Hart, die twee miljoen boeken verkocht waaronder de absolute bestseller Een vlucht regenwulpen, heeft geen last van schaamte op dat vlak.
Over zijn 50-jarige huwelijk met Hanneke: ,,Hoe ik dat leuk houd? Dat weet ik eigenlijk niet. Het is in elk geval leuk genoeg om het niet te beëindigen, zal ik maar zeggen. Wat helpt is dat we op elkaar lijken: we zijn beiden tamelijk asociaal, weinig geneigd om naar feestjes en dat soort dingen te gaan of om met anderen wat te ondernemen. Het liefst zijn we op onszelf en lezen we thuis een boek. We komen elkaar dan bij het eten tegen.’’
Een zelfanalyse waarvoor bijna iedereen zou terugschrikken. ’t Hart, die twee miljoen boeken verkocht waaronder de absolute bestseller Een vlucht regenwulpen, heeft geen last van schaamte op dat vlak.
Over zijn 50-jarige huwelijk met Hanneke: ,,Hoe ik dat leuk houd? Dat weet ik eigenlijk niet. Het is in elk geval leuk genoeg om het niet te beëindigen, zal ik maar zeggen. Wat helpt is dat we op elkaar lijken: we zijn beiden tamelijk asociaal, weinig geneigd om naar feestjes en dat soort dingen te gaan of om met anderen wat te ondernemen. Het liefst zijn we op onszelf en lezen we thuis een boek. We komen elkaar dan bij het eten tegen.’’
Thuis is in zijn geval al vier decennia een vrijstaande woning omringd door een hectare grond in het dorp Warmond. De bijbehorende moestuin, die er tot voor kort voor zorgde dat ’t Hart en zijn echtgenote zowat zelfvoorzienend waren in de keuken, oogt als een oase van onkruid. Het gevolg van een lelijke schuiver met zijn e-bike waaraan hij een armblessure overhield. Omdat hij onlangs ook nog door zijn rug ging, behoren schoffelen, harken en het eeuwige gevecht met rupsen die zijn gewassen tackelen tot het verleden.
’t Hart: ,,Ik heb nog een beetje rode kool, wat tomaten en opbrengst van fruitbomen. Voor de rest ga ik nu naar de biologische markt in Leiden. Ach, het is wel lekker rustig om te kopen in plaats van te kweken. Dan houd ik meer tijd over voor schrijven en lezen.’’
Net als op culinair gebied vermijdt hij ook op literair terrein frivole, hippe kost en kiest hij voor stevig en degelijk. Of misschien wel zwaar op de maag. Zo dompelde hij zich pas onder in Zulajka opent haar ogen, een roman van Guzel Jachina over het gruwelijke lot van de Tataren onder Stalin. ,,Zo verschrikkelijk, die deportaties van herenboeren, een enorme ellende. Daar moet je sterke zenuwen voor hebben.’’ Ander werk dat hij recent verslond: Hanny Michaelis’ oorlogsdagboek De wereld waar ik buiten sta. ,,Allemaal weinig vrolijk, maar goed gedaan. Ik zoek literatuur die ergens over gaat. De ontspanningsromans van Saskia Noort vallen buiten mijn blikveld.’’
Ook voor zijn eigen bundel De wereld van Maarten ’t Hart, die eind deze maand verschijnt, moet de liefhebber zijn best doen. De bloemlezing van zijn essays gebaseerd ‘op dierbaar onderzoek’, bevat verhalen en kanttekeningen over literatuur, natuur, religie en muziek. Eigenzinnige, doorwrochte observaties, maar geen proza waarmee de doorsneelezer nou eens een dagje op het strand opleukt, vermoedt de schrijver.
’t Hart: ,,Ik heb nog een beetje rode kool, wat tomaten en opbrengst van fruitbomen. Voor de rest ga ik nu naar de biologische markt in Leiden. Ach, het is wel lekker rustig om te kopen in plaats van te kweken. Dan houd ik meer tijd over voor schrijven en lezen.’’
Net als op culinair gebied vermijdt hij ook op literair terrein frivole, hippe kost en kiest hij voor stevig en degelijk. Of misschien wel zwaar op de maag. Zo dompelde hij zich pas onder in Zulajka opent haar ogen, een roman van Guzel Jachina over het gruwelijke lot van de Tataren onder Stalin. ,,Zo verschrikkelijk, die deportaties van herenboeren, een enorme ellende. Daar moet je sterke zenuwen voor hebben.’’ Ander werk dat hij recent verslond: Hanny Michaelis’ oorlogsdagboek De wereld waar ik buiten sta. ,,Allemaal weinig vrolijk, maar goed gedaan. Ik zoek literatuur die ergens over gaat. De ontspanningsromans van Saskia Noort vallen buiten mijn blikveld.’’
Ook voor zijn eigen bundel De wereld van Maarten ’t Hart, die eind deze maand verschijnt, moet de liefhebber zijn best doen. De bloemlezing van zijn essays gebaseerd ‘op dierbaar onderzoek’, bevat verhalen en kanttekeningen over literatuur, natuur, religie en muziek. Eigenzinnige, doorwrochte observaties, maar geen proza waarmee de doorsneelezer nou eens een dagje op het strand opleukt, vermoedt de schrijver.
Onze aandachtsspanne wordt steeds korter: waarom lastige, oudere essays opnieuw uitgegeven?
,,Volgens de uitgever was er vraag naar en waren sommige niet meer leverbaar. Bovendien hebben ze historische waarde. Er staan stukken in vanaf 1978 en die vertellen wat over de tijdgeest. Sommige zijn gedateerd: op het gebied van biologie is ongelofelijk veel nieuwe kennis en onderzoeksmateriaal beschikbaar.
,,Andere - over godsdienst en religie bijvoorbeeld - blijven urgent en actueel. Wat zo’n Kees van der Staaij nu roept in The Wall Street Journal over euthanasie had hij in 1978 precies zo kunnen verwoorden. Ik kan me daar enorm boos over maken: dat hij via internationale media de Nederlandse opinie wil beïnvloeden, mensen wil mobiliseren. Ik vind dat raar en beneden alle peil. Ik vraag me af: denkt hij dat het lukt via Amerika een opgeheven vinger en druk richting Nederland te organiseren, omdat wij op onze beurt altijd kritiek op dat land hebben? Wat zou hij ervan vinden als wij datzelfde zouden doen? In stukken in bladen en kranten in de VS schrijven dat de SGP nog steeds vrouwen discrimineert, zodat hij voor heel de wereld te kijk staat?’’
,,Andere - over godsdienst en religie bijvoorbeeld - blijven urgent en actueel. Wat zo’n Kees van der Staaij nu roept in The Wall Street Journal over euthanasie had hij in 1978 precies zo kunnen verwoorden. Ik kan me daar enorm boos over maken: dat hij via internationale media de Nederlandse opinie wil beïnvloeden, mensen wil mobiliseren. Ik vind dat raar en beneden alle peil. Ik vraag me af: denkt hij dat het lukt via Amerika een opgeheven vinger en druk richting Nederland te organiseren, omdat wij op onze beurt altijd kritiek op dat land hebben? Wat zou hij ervan vinden als wij datzelfde zouden doen? In stukken in bladen en kranten in de VS schrijven dat de SGP nog steeds vrouwen discrimineert, zodat hij voor heel de wereld te kijk staat?’’
Worden essays nog wel gelezen?
,,Aparte krantenkaternen, rubrieken op radio en televisie, internet... er is een enorme stroom aan informatie op allerlei gebieden waardoor essays niet zo hard meer nodig zijn. Ik vind dat jammer, ze verrijken het landschap. Maar het genre lijkt op sterven na dood, er verschijnt nauwelijks nog wat op dat vlak. Ja, De zonde van de vrouw van Connie Palmen. Dat was goed gedaan.’’
,,Ik vond dat boek mooi. En dan zeg ik iets aardigs. Ook al heeft ze vreselijke dingen over mij geroepen. Ik ga dat heus niet terugdoen. Eigenaardig: Connie Palmen en ik zijn op dezelfde dag jarig, dat zou een band moeten scheppen. Maar nee. Dertig jaar geleden zou ik me akelig hebben gevoeld als iemand zulke lelijke dingen zei. Maar ik ben ouder, milder. En ik weet: kinnesinne, jaloezie en elkaar vliegen afvangen hoort bij het schrijverswereldje. We blijven hoe dan ook elkaars concurrenten. Ik moet erom lachen en denk: wat kan mij het schelen? Ik heb zoveel boeken verkocht dat ik er nog steeds ruim van kan leven. Ik hoef niks meer te schrijven, ik heb het financieel niet nodig.
,,Om die reden heb ik ook de 5.000 euro die ik begin dit jaar won met de J.M.A. Biesheuvelprijs niet opgehaald. Geef dat maar aan iemand die op een houtje bijt. Sowieso vind ik prijzen en presentaties belachelijk en flauwekul. Wat zegt dat nou? Als er een andere jury had gezeten, zou een ander zijn gekozen. Die opgeklopte diners en lanceringen zeggen niks over je boeken en de belangstelling daarvoor. Zielig gewoon.
,,Liever plaats ik mijn boeken in van die kastjes op straat - kleine gratis bibliotheken - waar mensen kunnen pakken wat ze willen. Bij wijze van steekproefje om te kijken of ze snel worden meegenomen. Mijn laatste roman, Magdalena, heb ik op verschillende plaatsen neergezet. Toen ik de dag erna ging kijken, bleken ze verdwenen. De Duitse vertalingen die ik daarna neerzette: ook zo verdwenen. Dat zorgt dan voor voldoening.’’
,,Om die reden heb ik ook de 5.000 euro die ik begin dit jaar won met de J.M.A. Biesheuvelprijs niet opgehaald. Geef dat maar aan iemand die op een houtje bijt. Sowieso vind ik prijzen en presentaties belachelijk en flauwekul. Wat zegt dat nou? Als er een andere jury had gezeten, zou een ander zijn gekozen. Die opgeklopte diners en lanceringen zeggen niks over je boeken en de belangstelling daarvoor. Zielig gewoon.
,,Liever plaats ik mijn boeken in van die kastjes op straat - kleine gratis bibliotheken - waar mensen kunnen pakken wat ze willen. Bij wijze van steekproefje om te kijken of ze snel worden meegenomen. Mijn laatste roman, Magdalena, heb ik op verschillende plaatsen neergezet. Toen ik de dag erna ging kijken, bleken ze verdwenen. De Duitse vertalingen die ik daarna neerzette: ook zo verdwenen. Dat zorgt dan voor voldoening.’’
Geeft u nog lezingen?
,,Nee, al jaren niet meer. Terwijl grote festivals in Duitsland en Nederland me nog regelmatig vragen. Ik vind het veel te arbeidsintensief. Bovendien moet je er de deur voor uit, zo’n gedoe. Zeker na zessen. Want na dat tijdstip - ik ben een uitgesproken morgenmens - heb ik nergens meer zin in. Ik ben een oude man geworden.’’
Wat doet u met uw dagen?
,,Ik sta rond 5 uur op en als ik dan zin heb om te werken, schrijf ik een tijdje. Is er geen inspiratie, dan fiets ik naar Leiden, waar we een zomerhuisje hebben. Of liever: winterhuisje. In de zomer is het hier in Warmond heerlijk en gebruiken we het huisje niet zoveel, maar ’s winters heeft vooral mijn vrouw het vaak koud. Omdat het huisje in Leiden veel makkelijker warm te stoken is dan dit landhuis, zitten we daar vaak. Op woensdag en zaterdag kun je al om half 7 op de Leidse markt terecht, dus daar doe ik vaak boodschappen. Als ik weer terug ben in Warmond, werk ik nog wat. Ik ben met een paar kleine dingen bezig, geen idee waartoe het leidt, dat moet ik nog bekijken.
,,Daarna voer ik onze vijf kippen en maak wat te eten, eenvoudige kost. Quinoa met groenten, aardappeltjes met tomaten uit de oven. Ik ben geen hardcore vegetariër, maar probeer zo min mogelijk vlees te eten. Ik speel wat piano, lees en kijk naar het achtuurjournaal en ga direct daarna naar bed. Elke dag hetzelfde. Wel een beetje saai. Maar dat moet ik maar slikken, het hoort bij de leeftijd.’’
,,Daarna voer ik onze vijf kippen en maak wat te eten, eenvoudige kost. Quinoa met groenten, aardappeltjes met tomaten uit de oven. Ik ben geen hardcore vegetariër, maar probeer zo min mogelijk vlees te eten. Ik speel wat piano, lees en kijk naar het achtuurjournaal en ga direct daarna naar bed. Elke dag hetzelfde. Wel een beetje saai. Maar dat moet ik maar slikken, het hoort bij de leeftijd.’’
,,Ik ben gepensioneerd en niet heel actief. Heb ook totaal geen aandrang om meer te ondernemen. Ik vind dat rustige leven wel prettig. Al mis ik wel het idee van nieuwe vooruitzichten. Als kind kon ik me verheugen op allerlei dingen die zouden gebeuren. Nu kan ik mijn leven niet meer omgooien, zijn de mogelijkheden geslonken. Wat zou ik moeten doen dan?’’
Op reis gaan? Andere landen verkennen?
,,O nee, vreselijk. De laatste keer dat ik dat heb gedaan, kan ik me niet eens goed meer herinneren. Misschien vijftien jaar geleden? Wandelen op Madeira of zo. Ik zie er altijd zo enorm tegenop. Vliegvelden, het gedoe bij de gate, zitten in het toestel. Het is niet zozeer dat ik bang ben neer te storten. Integendeel: dat lijkt me wel een mooie dood. Door zuurstofgebrek word je euforisch en je gaat met z’n allen. In gezelschap doodgaan is niet verkeerd. Maar dat opgepropt zitten, het wachten, een hotel zoeken en daar naartoe moeten. Verschrikkelijk.
,,Bovendien: ik kan alles bekijken op de televisie. Pas nog zag ik de prachtigste landschappen in Chili. Dan hoef ik daar toch helemaal niet meer heen? Het enige nadeel: je weet niet hoe het ruikt. Helaas kan tv geen geur overbrengen en dat is toch een essentiële ervaring. Ik weet nu nog dat het op Madeira zo lekker naar planten en bloemen rook.’’
,,Bovendien: ik kan alles bekijken op de televisie. Pas nog zag ik de prachtigste landschappen in Chili. Dan hoef ik daar toch helemaal niet meer heen? Het enige nadeel: je weet niet hoe het ruikt. Helaas kan tv geen geur overbrengen en dat is toch een essentiële ervaring. Ik weet nu nog dat het op Madeira zo lekker naar planten en bloemen rook.’’
Hebt u moeite met ouder worden?
,,Het valt wel een beetje tegen. Ik had niet gedacht dat het gepaard zou gaan met zoveel stapjes terug. Mijn arm die niet goed geneest, pijn in mijn rug, botontkalking, spataderen. En de lust om te werken is minder geworden. Voorheen produceerde ik op een dag wel tien bladzijden, nu niet meer dan wat korte stukjes.
,,Maar het ergste is: ik zie mensen om me heen doodgaan. Kort geleden nog mijn achterbuurvrouw van de paardenstallen met wie ik heel veel plezier had. Ze kreeg een hersentumor en was binnen twee maanden weg. Een goede vriendin van mij van 63 eveneens. In beide gevallen kwam er euthanasie aan te pas. Dan komt het dichterbij en dat houdt me wel bezig. ’’
,,Maar het ergste is: ik zie mensen om me heen doodgaan. Kort geleden nog mijn achterbuurvrouw van de paardenstallen met wie ik heel veel plezier had. Ze kreeg een hersentumor en was binnen twee maanden weg. Een goede vriendin van mij van 63 eveneens. In beide gevallen kwam er euthanasie aan te pas. Dan komt het dichterbij en dat houdt me wel bezig. ’’
Heeft u iets laten vastleggen qua euthanasie?
,,Nee. Mijn vrouw ook niet.’’
Waarom niet?
,,We zouden dat eigenlijk wel moeten doen. Maar ik denk steeds: daar is genoeg tijd voor. Hoewel ik pas in mijn omgeving heb gezien dat dat helemaal niet zo hoeft te zijn. Misschien ben ik wel laf en schuif ik het daarom voor me uit. Terwijl vegeteren als een plant of lijden me verschrikkelijk lijkt. We moeten dat voor elkaar regelen. Ook omdat we geen kinderen hebben.’’
Waarom hebt u geen kinderen?
,,We hebben nooit gezegd dat we ze graag zouden willen. We dachten: voorlopig niet. En dat voorlopig is geleidelijk uitgegroeid tot een definitief niet. Bovendien: de wereld is vol met kinderen. Iedereen heeft maar kinderen. Mijn broer heeft er wel vier, dat zijn er bij wijze van spreken twee te veel. Misschien wel de twee die wij hadden moeten hebben.
,,Maar ik heb geen spijt. Integendeel. Als je ziet hoe de wereld reilt en zeilt, is het juist prettig dat ik ze niet heb. Want ik vind dat het heel erg verkeerd gaat. Zo’n griezelige klootzak als Donald Trump aan het roer in Amerika, dat kan niet goed blijven gaan. Het zorgelijke gedoe met aanslagen. En ik zie andere grote problemen opdoemen. Wat ik al jaren zeg, kwam onlangs in Rome tevoorschijn: watertekort. Palestijnen worden van het waternet afgesloten, of gaan op rantsoen. Ik voorspel dat die schaarste voor oorlogen gaat zorgen. Verder speelt ontbossing, milieuverontreiniging; de mensheid zal het niet zolang meer maken. Ik heb er weinig vertrouwen in.’’
,,Maar ik heb geen spijt. Integendeel. Als je ziet hoe de wereld reilt en zeilt, is het juist prettig dat ik ze niet heb. Want ik vind dat het heel erg verkeerd gaat. Zo’n griezelige klootzak als Donald Trump aan het roer in Amerika, dat kan niet goed blijven gaan. Het zorgelijke gedoe met aanslagen. En ik zie andere grote problemen opdoemen. Wat ik al jaren zeg, kwam onlangs in Rome tevoorschijn: watertekort. Palestijnen worden van het waternet afgesloten, of gaan op rantsoen. Ik voorspel dat die schaarste voor oorlogen gaat zorgen. Verder speelt ontbossing, milieuverontreiniging; de mensheid zal het niet zolang meer maken. Ik heb er weinig vertrouwen in.’’
Dat klinkt heel somber, denkt u dan niet: dan maar iets gezelligs doen zolang het nog kan?
,,Nee, daar heb ik geen behoefte aan. Verjaardagen sla ik altijd over, met vrienden doe ik nooit iets in de trant van gezellig bij elkaar zitten. Ik ga voor sober en eenvoudig. Misschien heeft het met mijn calvinistische verleden te maken, geen idee. Wat dat betreft is schrijven voor mij ook het perfecte beroep: compleet solitair, geen gedoe, geen zeurende collega’s en ik hoef er mijn huis niet voor uit. Ik ben een saaie man aan wie niks te beleven valt, maar ik ben er tevreden mee. Ik kan niet anders.’’
